Vücutta sakinleştirici ve uyarıcı etkileri olan ve kullandıkça giderek daha fazla alma isteği uyandıran ve alınmadığı takdirde fiziksel ve psikolojik belirtilere (yoksunluk belirtileri) yol açan kimyasal maddelere (ilaçlara) uyuşturucu madde adı verilir. Madde bağımlılığı, bir maddeye bağımlı olma ve almayınca eksikliğini hissetme durumudur. Madde bağımlılığı ilaç bağımlılığı olarak da bilinir. Uyuşturucu madde bağımlısı olan kişiler, genellikle kullanımı kontrol edebilecekleri düşüncesiyle bu maddeyi kullanmaya başlarlar. Ancak bu maddelerin bir kez kullanımı bile kişiyi bağımlı hale getirebilir. Ayrıca maddenin aynı uyuşturucu etkisini gösterebilmesi için daha sık ve daha fazla miktarda kullanılması gerekir. Ancak herhangi bir madde kullanımının, madde bağımlılığı olarak kabul edilebilmesi için, o madde alınmadığı zaman insanda fiziksel ya da psikolojik belirtilerin ortaya çıkması gerekir.
